Lękurinn Žjórsį - Um kunnįttu žrastarins ķ japanskri Kamakazi hernašarflugtękni

throsturinnGrein eftir Ęvar Rafn Kjartansson og Helgu Gušmundsdóttur:
Žaš er žröstur aš kvaka śti. Grobbinn og stoltur af žvķ aš makinn hefur lagt 4 falleg egg ķ hreišriš sem hann byggši. Fjarri heyrist ķ Marķuerlu. Kvenfuglinn er ķ ętisleit en žaš er rigning žannig aš karlfuglinn heldur sig undir stóru asparlaufi, žurrum og ķ öryggi trjįnna. Trjįnna sem viš gróšursettum fyrir įratug. Žegar viš byrjušum aš gróšursetja aspir, birki, reynitré, mispil, greni og fleira  var žetta svęši žśfnabrekka engum nżt meš litlu lķfi. Konan byrjaši en eftir aš viš fórum bęši aš taka žįtt ķ aš gróšursetja varš žetta partur af lķfsstķl. Hvernig heilsast Olgu? Olga er bśstin og plįssfrek fjallafura sem annaš okkar plantaši nišur.

Žrastarpariš verpti inn ķ geymslu. Į mešan žau voru aš koma upp ungum höfšum viš ekki ašgang aš geymslunni. Žrastarpabbi vildi žaš ekki.
Af hverju vitum viš žaš? Jś hann horfši į okkur žegar viš nįlgušumst geymsluna meš svona Clint Eastwoodsvip og helköld augun hvikušu ekki af okkur. Svona Go ahead, make my day gęi. Af žvķ aš viš höfum séš Dirty Harry komum viš  nęr og hann breiddi śt bringuna. Afar ógnandi enda jókst ummįl bringunar um eina 4-5 mm. Žegar žetta dugši ekki til aš viš létum okkur segjast risu fjašrirnar į höfši hans ķ ógnvekjandi kamb, eina 2-3 mm. upp ķ loftiš. Nśna fórum viš aš hugsa okkar gang en nįlgušumst samt varfęrnislega. Žaš var žį sem viš kynntumst aš eigin raun kunnįttu žrastarins ķ japanskri Kamakazi hernašarflugtękni. Hann steypti sér. Flaug upp nokkra sentimetra frį okkur. Steypti sér aftur. Og aftur. Hann ętlaši sér aš vernda ungana sķna.
Viš gįtum ekki notaš geymsluna ķ einn og hįlfan mįnuš. Stórkostlegt 3skipt hreišriš hans er enn til hjį okkur og fjölskyldan vitjar okkar į hverju įri eins og marķuerlan.

Žegar viš göngum eftir tśninu nišur aš įrbakkanum rķsa upp hneykslašir spóar, Tjaldurinn heldur kóramót į bakkanum og hrossagaukar, lóur, steindeplar, žśfutittlingur og sólskrķkja krydda lķfiš žarna frekar. Hrafninn krunkar frį Nśpnum og Smyrlarnir  sveima eftir brįš.

Ķ byrjun įgśst mį sjį gęsapör ķ hundrašatali fleyta sér nišur Žjórsį meš 1-7 unga ķ halarófu į eftir sér. Viš höfum séš afföllin žegar ungarnir verša višskila viš foreldrana og brölta einmana upp į bakkann. Stundum eru žeir ķ hundrašatali žar meš žį einu vörn gegn rįndżrum aš įin sé žarna. Viš höfum meira aš segja upplifaš žaš aš taka aš okkur unga og koma honum ķ fóstur til gešžekks gęsapars sem viš kynntumst ķ mżrinni viš hśs Noršurlandsrįšs ķ Reykjavķk. Unginn okkar var aš vķsu kominn į tįningsaldur og helmingi stęrri en hin afkvęmin en féll strax inn ķ hópinn.
Žegar af virkjun veršur veršur įgśstmįnušur gęsaungahlašborš fyrir mink og ref sem er farinn aš fjölga sér žarna. Įin eša žau 4% hennar sem eftir verša kemur til meš aš renna ķ nokkrum rįsum nišur farveginn meš engri fyrirstöšu fyrir rįndżr til „aš taka slįtur" og safna ķ sarpinn.

Žjórsį  į žaš til aš lįta ófrišlega. Hįvašasöm ryšst hśn nišur farveg sinn tillitslaus gagnvart okkur sem viljum bara hafa niš hennar sem žęgilegt undirspil viš sveitasęlu sumarhśsaeigandans. Sumt eldra fólk ķ sveitinni segist geta sagt til um vęntanlegt vešurfar eftir niš hennar.

Foreldrar annars okkar sem voru fyrstu landnemar sumarhśsaeigenda į žessum frišsęla staš köllušu žaš gullnu ströndina žegar žau upplifšu sólarupprįs žar sem sólin aš morgni speglaši įna og bakka hennar. Saman horfšu žau į žetta ķ andakt. Žaš tók okkur hin einhver įr aš skilja en ķ dag er gullna ströndin okkar allra. Hśn veršur žaš ekki įfram meš endurskini śr vesęlum taumum sem 4% įrinnar sem eftir verša įsamt sandfokinu  veita okkur.

Viš tölum um sveitina okkar žó lögheimiliš sé annars stašar. Žar sem įšur var voldug į og vatnsmikil, hrķfandi śtsżni og grösugt lįglendi horfum viš į frumskóg hįspennumastra Landsvirkjunar, žurran jaršveg ķ uppblęstri, gęsavarp verša varg aš brįš, eyju sem hefur veriš minnisvarši um hvernig Ķsland var viš landnįm verša aš sköllóttum hólma, Urrišafoss og fleiri fossa  verša aš minningu hjį žeim sem séš hafa, Jaršskjįlftavarnarflautur ępa 2x į įri, fornminjar lenda undir lóni, tśn bęnda hverfa og į sumum stöšum raskast allur rekstur žeirra, skipulagšar frķstundabyggšir rżrna aš veršlagi og į sumum stöšum veršur ekki hęgt aš byggja.

Žegar sandfokiš gnaušar į gluggunum hjį okkur og Žjórsį er oršin aš aumkunarveršri skrķpamynd af sjįlfri sér vildum viš gjarnan getaš huggaš okkur viš žaš aš raforkuverš til almennings hafi jś lękkaš. Og aš žaš aš ž_rösturinn og marķuerlan séu horfin og gęsavarpiš oršiš svipur hjį sjón séu „įsęttanlegur fórnarkostnašur".

Landsvirkjun er nefnilega eins og stjórnmįlamennirnir sem eyša löngum tķma ķ aš svara ekki spurningum. „Įsęttanlegur fórnarkostnašur" og „mótvęgisašgeršir" eru svona orš eins og žegar ekki of vitrir stjórnmįlamenn okkar segja: „leita skal allra leiša" eša „žaš er eindreginn įsetningur aš nį fram įsęttanlegri nišurstöšu ķ žessu mįli". Allur oršhengilshįttur breytir ekki stašreyndum. Stašreyndum eins og viš höfum tališ upp. Eša žeim aš ķ eitt žessarra lóna sem fyrirhuguš eru berist 100.000 tonn! af aur į hverju įri. Eša žeirri stašreynd aš žaš er veruleg hętta į žvķ aš laxaveiši ķ Žjórsį sem er 5% af veiši į Ķslandi sé ķ hęttu. Aš žessi sérstaki laxastofn er ķ hęttu. Landsvirkjun afgreišir allar mótbįrur meš žvķ „aš gripiš verši til mótvęgisašgerša". Žetta er svona eins og žegar nśverandi Išnašarmįlarįšherra sem enginn į Ķslandi kaus yfir sig segir: „Stórišjustefnan er dauš"! ŽE. žegar viš erum bśin aš gefa stórišjum loftslagskvóta okkar og bjóša žeim betra skattaumhverfi en ķslenskum fyrirtękjum bjóšast.

Įstęšan fyrir žessum skrifum er sś aš žó aš viš höfum ekki getaš notaš geymsluna okkar ķ einn og hįlfan mįnuš žį lęršum viš heilmikiš af žrestinum. Viš getum žaniš śt bringuna um einhverja millimetra en žaš virkar ekki. Viš getum reynt aš stęla herra Eastwood en žaš yrši bara klaufalegt. Viš getum sett upp kamb meš ašstoš hįrlakks. En pönkiš er bśiš. Viš getum ekki flogiš žannig aš Kamakaziašgeršir eru ekki inni ķ myndinni. Viš viljum vernda unga framtķšarinnar eins og žrösturinn.
Žess vegna skrifum viš um vęntanleg hryšjuverk gagnvart lengstu į landsins sem er meira aš segja tališ aš hafi veriš siglt upp ķ landnįminu.
Viš getum bešiš fólk um aš vera mešvitašri um nįttśruna og žęr hörmungar sem Landsvirkjun er aš rįšast ķ. Raforka, hreint vatn, hrein nįttśra og hreint loft verša dżrmętari og dżrmętari meš hverjum deginum, ekki įrinu. Žaš er allt ķ lagi aš bķša og hugsa mįliš.
Landsvirkjun er ekkert skrķmsli. Žeir hafa stašiš sig vel meš virkjanir ofar ķ Žjórsį en žetta er ķ byggš. Žaš gilda önnur lögmįl. Eigum viš ekki alveg eins aš hefja malarnįm ķ Heklu?

Stoppum aušmżkingu Žjórsįr.


Ęvar Rafn Kjartansson
Helga Gušmundsdóttir

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband